Τρίτη, 10 Σεπτεμβρίου 2013

Το σχολείο από την ανάποδη: τι μπορεί να κάνει ένας δάσκαλος, όταν καθημερινά απαξιώνεται σε όλα τα επίπεδα;

Σε ναρκοπέδιο ακροβατεί η νέα σχολική χρονιά… Ανοιχτά μέτωπα και στον αντίποδα όνειρα και ελπίδες. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, φαντάζουν υποκριτικά και κροκοδείλια τα όποια δάκρυα για μεταρρυθμίσεις που έμειναν στα συρτάρια, για μέτρα που δεν τόλμησαν να καθιερωθούν, για δημαγωγία και κομματισμό που υπερίσχυσε στον ευαίσθητο αυτό χώρο.

Για περάστε! Ελάτε στο σχολείο του κόσμου απ’ την ανάποδη! Ας υψωθεί η αυλαία του μαγικού φανού. Εικόνα και ήχος! Η ψευδαίσθηση της ζωής! Ένα δώρο για το κοινό, προσφορά του καταστήματος. Προς ενημέρωση των παρισταμένων και παραδειγματισμό των επόμενων γενεών! Ελάτε να δείτε το ποτάμι που βγάζει φωτιές! Τον κύριο Ήλιο να φωτίζει τη νύχτα! Την κυρία Σελήνη μες το καταμεσήμερο! Τα αστεράκια έξω από το στερέωμα. Το γελωτοποιό να κάθεται στο θρόνο του βασιλιά! Τους νεκρούς να περιφέρονται με έναν καθρέφτη στο χέρι Μάγοι ακροβάτες! Δράκοι και βρυκόλακες!  Ελάτε να δείτε το μαγικό ραβδί που μετατρέπει ένα παιδί σε νόμισμα! Τον κόσμο χαμένο μέσα σ’ ένα παιχνίδι δεδομένων! Προσοχή στις κακότεχνες απομιμήσεις! Ο θεός μαζί σας, αν έρθετε να δείτε! Ο θεός ας σας συγχωρέσει, αν όχι! Ακατάλληλο για ανήλικους και ευαίσθητα άτομα!  (με αφετηρία ένα κείμενο με το οποίο διαλαλούσαν τον μαγικό φανό τον 18ο αιώνα)

 
Η ουσία είναι τι γίνεται τώρα. Και το τι κάνει όποιος αισθάνεται λειτουργός, υπηρέτης, διάκονος στην τιμή, την ιερότητα των υποχρεώσεων, τη συνεπή προστασία και ανυστερόβουλη ανταπόδοση. Όποιος δάσκαλος, κόντρα στο ρεύμα της εποχής, αποφάσισε με τους μαθητές του να αναζητήσει την αλήθεια, με φαντασία, ευαισθησία και γνώση.

 

Όσο η αμφισβήτηση της κοινωνίας προς το ρόλο του σχολείου και το ρόλο του δασκάλου μεγεθύνεται τόσο οι απαιτήσεις των ανθρώπων που εμπιστεύονται στους δασκάλους τα παιδιά τους αυξάνουν. Τι μπορεί λοιπόν να κάνει ο δάσκαλος, όταν ο ίδιος λειτουργεί στο πλαίσιο ενός συστήματος που στρεβλώνει τα αξιακά μοντέλα, όταν καθημερινά απαξιώνεται κοινωνικά και οικονομικά;

Δάσκαλος, σύμφωνα με τον αείμνηστο Δημήτριο Τσάτσο, «είναι αυτός που αντέχει την αμφισβήτηση από το μαθητή, την επιθετικότητά του, ακόμη τη γεύση της αγνωμοσύνης, με όριο βέβαια τη βία και τη χυδαιότητα. Όσο πιο πολλή ψυχή επενδύσει ο Δάσκαλος στο έργο του τόσο πιο επώδυνη μπορεί να γίνει η διδακτική σχέση. Η διδακτική προσφορά όμως δεν γίνεται υπό τον όρο της αναγνώρισης. Τα οράματα -αυτό ισχύει και για το όραμα «Δάσκαλος»- όσο και αν είναι άφταστα ή, μάλλον, διότι είναι άφταστα, είναι και αέναα δημιουργικά».

Η φυσιογνωμία του δασκάλου κατά τον Ε.Π. Παπανούτσο, «Οι δρόμοι της ζωής», 1979: «Στόφα δασκάλου έχει εκείνος που παραμένοντας ενήλικος μπορεί να γίνεται παιδί και κάθε χρόνο, με τα νέα παιδιά που έρχονται στα χέρια του, να γίνεται νέο παιδί... Το δεύτερο που ζητούμε από το δάσκαλο είναι: στις σχέσεις του με το μαθητή σ' έναν στόχο να βλέπει πάντοτε σταθερά -πώς να αχρηστέψει τον εαυτό του. Ξέρετε άλλο επάγγελμα που αποκλειστική επιδίωξή του έχει να αχρηστεύει τις υπηρεσίες του; Ο θρίαμβος του δασκάλου: να κάνει το νέο άνθρωπο σε τέτοιο βαθμό αυθύπαρκτο και ανεξάρτητο. Άφησα τελευταία την κύρια ιδιότητα (ορθότερα: την πρώτη αρετή) του δασκάλου: την αγάπη (ανιδιοτελή, θερμή, αφειδώλευτη) του στο παιδί, αυτό που του εμπιστεύτηκαν να διδάξει, γίνεται ο άξονας της ζωής του, αυτό της δίνει το περιεχόμενο και το νόημά της».

Δάσκαλος, θα συμπλήρωνε ο Νίκος Καζαντζάκης, «είναι εκείνος που γίνεται γέφυρα για να περάσει αντίπερα ο μαθητής του. Κι όταν πια του διευκολύνει το πέρασμα, αφήνεται χαρούμενα να γκρεμιστεί, ενθαρρύνοντας το μαθητή του να φτιάξει δικές του γέφυρες».

[ΠΗΓΗ: Γιώργος Κιούσης, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11-09-2013]

Σοβαρότερα από τα ορθογραφικά τα λάθη της ζωής

Στην παρουσίαση ενός βιβλίου του, μια ομάδα εκπαιδευτικών ρώτησε τον Ευγένιο Τριβιζά  πώς μπορούν τα σχολικά εγχειρίδια να γίνουν πιο ελκυστικά. Εκείνος, με τη μοναδική γλώσσα, την ευφυΐα και το χιούμορ του απάντησε: «Ας πάρουμε μια πολύ απλή άσκηση αριθμητικής, του τύπου ένα κιλό πατάτες κάνει 300 δρχ. Πόσο κάνουν 10 κιλά πατάτες; Πόσο πιο ελκυστικό θα ήταν αν η άσκηση αυτή δινόταν με έναν διαφορετικό τρόπο;  «Ολες οι ιστορίες είναι αληθινές, εάν υπάρχει κάποιος που να τις πιστεύει».  Για παράδειγμα:  «όταν ο Πινόκιο λέει ψέματα η μύτη του μεγαλώνει δύο πόντους, πόσο θα μεγαλώσει αν πει είκοσι ψέματα;». Ή «για κάθε δέκα χρόνια που κοιμόταν η ωραία κοιμωμένη χρειάζεται ένα φιλί για να ξυπνήσει. Πόσα φιλιά χρειάζεται αν κοιμάται είκοσι χρόνια;». Η άσκηση παραμένει ουσιαστικά η ίδια, αλλά ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται διεγείρει αποτελεσματικότερα το ενδιαφέρον και τη δεκτικότητα του παιδιού». Τι καλύτερο για τη νέα σχολική χρονιά από τη φαντασία και την έμπνευση του Ευγένιου Τριβιζά.

- Τι κάνει ο δάσκαλος όταν βλέπει ορθογραφικά λάθη;

«Σκέφτεται ότι σοβαρότερα από τα ορθογραφικά είναι τα λάθη της ζωής και από αυτά πρέπει να προφυλάξει κυρίως τους μαθητές του».

- Το πιο πολύτιμο δώρο για τα παιδιά;

«Ο χρόνος που τους αφιερώνουμε».

- Γιατί βαριούνται τα παιδιά στην τάξη;

«Επειδή τα μαθήματα είναι ως επί το πλείστον κουραστικά και βαρετά. Η διαδικασία της μάθησης θα μπορούσε να γίνει πολύ πιο ελκυστική αν μπολιαζόταν με χιούμορ και φαντασία».

- Το μάθημα των Θρησκευτικών πώς θα το ξεκινούσατε;

«Ο Θεός να βάλει το χέρι του».

- Τι συμβαίνει όταν πεθαίνει η παιδικότητα;

«Δεν πεθαίνει. Κρύβεται ντροπιασμένη ή φοβισμένη και περιμένει τη στιγμή που θα απαλλαγούμε από την έπαρση της σοβαροφάνειας».

- Σε τι έχουμε αλλάξει από την εποχή που ήμασταν παιδιά;

«Οταν ήμασταν παιδιά, ψάχναμε με τις ώρες για να βρούμε τετράφυλλα τριφύλλια. Τώρα που μεγαλώσαμε, ψάχνουμε με τις ώρες για να βρούμε ταξί. Οταν ήμασταν παιδιά, ελπίζαμε να γίνει ένα θαύμα και να πέσει στα χέρια μας ένα πεφταστέρι. Τώρα που μεγαλώσαμε, ελπίζουμε να γίνει ένα θαύμα και να μας πέσει η πίεση».

- Σε μια σχολική κασετίνα τι υλικά θα βάζατε;

«Μια γόμα που σβήνει τα δάκρυα και μια ξύστρα για ουρανοξύστες».

- Πού έχει φτάσει το σκορ στην αναμέτρηση του «Πανχελωνιακού εναντίον της Λαγουδένιας Λαίλαπας»;

«Ο Πανχελωνιακός εξακολουθεί να θριαμβεύει. Η ιστορία του θρυλικού ματς με τη Λαγουδένια Λαίλαπα θα κυκλοφορήσει σύντομα σε νέα εμπλουτισμένη έκδοση από τις εκδόσεις Καλέντη».

- Πότε τα φύκια μεταμορφώνονται σε μεταξωτές κορδέλες;

«Οταν τα μαζεύουν το ηλιοβασίλεμα ερωτευμένες γοργόνες για να στολίσουν τα μαλλιά τους».

- Γιατί δεν δίνουν Οσκαρ στους πολιτικούς;

«Για να μην επισύρουν την προσοχή του κοινού στο υποκριτικό τους ταλέντο».

- Τους «Δραπέτες της σκακιέρας» σε ποιους θα τους αφιερώνατε;

«Σε όλους αυτούς που αρνούνται να γίνουν ρομπότ ή πιόνια».

- Και σε ποιον θα αφιερώνατε το «Αν σου πέσει ένα βουβάλι στο κεφάλι», το τελευταίο σας βιβλίο στη σειρά «Παραμύθια Ντορεμύθια»;

«Σε όσους λαχταρούν να ξαναβρούν τη χαμένη τους αισιοδοξία. Γι' αυτό άλλωστε έχει τον υπότιτλο "Το βιβλίο της αισιοδοξίας"».

- Αν ήταν παραμύθι η κρίση, πώς θα τελείωνε;

«Ζήσανε αυτοί καλά και εμείς χειρότερα».

Αν αποφασίσατε να εκπαιδεύσετε το σκύλο σας, συγχαρητήρια. Πήρατε τη σωστή απόφαση. Πολύ σύντομα θα ανακαλύψετε ότι οι κανόνες ανάμεσα στο αφεντικό και το σκύλο είναι απολύτως ξεκάθαροι.» (Διεθνές Κέντρο Purina)

Σήμερα πια ο κόσμος δε σέβεται τίποτε. Κάποτε υποκλινόμασταν μπροστά στην τιμή, την αλήθεια και τον νόμο… Η διαφθορά έχει φωλιάσει στη ζωή των σημερινών Αμερικανών. Όπου δεν υπάρχει υπακοή στους νόμους, νόμος γίνεται η διαφθορά. Η διαφθορά υπονομεύει αυτή τη χώρα. Το ήθος, η τιμή και ο νόμος έχουν εξανεμιστεί από την ζωή μας. (Δηλώσεις Αλ Καπόνε στις 17 Οκτωβρίου 1931, λίγες μέρες πριν  οδηγηθεί στην φυλακή)